|
|
 |
 |
|
|
९ शाल्यपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
9.3. अध्यायः 003
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Topics
कृपेण कर्णवधदुःखितं दुर्योधनं प्रति स्वपरक्षयोर्दौर्बल्यप्राबल्याभिधानपूर्वकमुपायं प्रदर्श्य सन्धिविधानम्॥ 1 ॥
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Text

सञ्जय उवाच। 9-16-0x(5088)(60302)
शृणु राजन्नवहितो यथावृत्तो महान्क्षयः।
कुरूणां पाण्डवानां च समासाद्य परस्परम्॥ 9-16-1(60303)
निहते सूतपुत्रे च फल्गुनेन महात्मना।
विद्रुतेषु च सैन्येषु समानीतेषु चासकृत्॥ 9-16-2(60304)
विमुखे तव पुत्रे च शोकोपहतचेतसि।
भृशोद्विग्नेषु सैन्येषु दृष्ट्वा पार्थस्य विक्रमम्॥ 9-16-3(60305)
ध्यायमानेषु योधेषु दुऋखं प्राप्तेषु भारत।
बलानां मत्यमानानां श्रुत्वा निनदमुत्तमम्॥ 9-16-4(60306)
अभिज्ञानं नरेन्द्राणां विकृतं प्रेक्ष्य संयुगे।
पतितानवनीपालान्धवजांश्चैव महात्मनाम्।
रणे विनिहतान्नागान्दृष्ट्वा पत्तींश्च भारत॥ 9-16-5(60307)
आयोधनं महाघोरं रुद्रस्याक्रीडसन्निभम्।
अप्रख्यातिं गतानां तु राज्ञां शतसहस्रशः॥ 9-16-6(60308)
कृपाविष्टः कृपो दृष्ट्वा वयः शीलसमन्वितः।
अब्रवीत्तत्र तेजस्वी सोऽभिसृत्य जनाधिपम्।
दुर्योधनमनुक्रोशाद्वाक्यं वाक्यविशारदः॥ 9-16-7(60309)
दुर्योधन निबोधेयं यत्त्वां वक्ष्यामि कौरव।
श्रुत्वा कुरु महाराज यदि ते रोचतेऽनघ॥ 9-16-8(60310)
न युद्धधर्माच्छ्रेयान्वै पन्था राजेन्द्र विद्यते।
यं समाश्रित्य युध्यन्ते क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ॥ 9-16-9(60311)
पुत्रो भ्राता पिता चैव स्वस्रीयो मातुलस्तथा।
सम्बन्धिबान्धवाश्चैव योद्वव्याः क्षत्रजीविन॥ 9-16-10(60312)
वधे चैव परो धर्मस्तथाऽधर्मः पलायने।
ते स्म घोरां समापन्ना जीविकां जीवितार्थिनः।
तदत्र प्रतिवक्ष्यामि किञ्चिदेव हितं वचः॥ 9-16-11(60313)
हते भीष्मे च द्रोणे च कर्णे चैव महारथे।
जयद्रथे च निहते तव भ्रातृषु चानघ।
लक्ष्मणे तव पुत्रे च किं शेषं पर्युपास्महे॥ 9-16-12(60314)
येषु भारं समासज्य राज्ये मतिमकुर्महि।
ते सन्त्यज्य तनूर्याताः शूरा ब्रह्मविदां गतिम्॥ 9-16-13(60315)
वयं त्विह विनाभूता गुणवद्भिर्महारथैः।
कृपणं वर्तयिष्यामः पातयित्वा नृपान्बहून्॥ 9-16-14(60316)
सर्वैरथ च जीवद्भिर्बीभत्सुरपराजितः।
कृष्णनेत्रो महाबाहुर्देवैरपि दुरासदः॥ 9-16-15(60317)
इन्द्रकार्मुकवज्राभमिन्द्रकेतुमिवोच्छ्रितम्।
वानरं केतुमासाद्य सञ्चचाल महाचमूः॥ 9-16-16(60318)
सिंहनादेन भीमस्य पाञ्चजन्यस्वनेन च।
गाण्डीवस्य च निर्घोषात्सम्मुह्यन्ते मनांसि नः॥ 9-16-17(60319)
स्फुरन्तीव महाविद्युन्मुष्णन्ती नयनप्रभाम्।
अलातमिव चाविद्वं गाण्डवीं समदृश्यत॥ 9-16-18(60320)
जाम्बूनदविचित्रं च धूयमानं महद्धनुः।
दृश्यते दिक्षु स्रवासु विद्युदभ्रघनेष्विव॥ 9-16-19(60321)
उह्यमानश्च कृष्णेन वायुनेव बलाहकः।
तावकं तद्बलं राजन्नर्जुनोऽस्त्रविशारदः।
गहनं शिशिरापाये ददाहाग्निरिवोल्बणः॥ 9-16-20(60322)
गाहमानमनीकानि महेन्द्रसदृशप्रभम्।
विक्षोभयन्तं सेनां वै त्रासयन्तं च पार्थिवान्।
धनञ्जयमपश्याम नलिनीमिव कुञ्जरम्॥ 9-16-21(60323)
त्रासयन्तं तथा योधान्धनुर्घोषेण पांण्डवम्।
भूय एनमपश्याम सिंहं मृगगणानिव॥ 9-16-22(60324)
सर्वलोकमहेष्वासो वृषभौ सर्वधन्विनाम्।
आमुक्तकवचौ कृष्णौ लोकमध्ये विरेजतुः॥ 9-16-23(60325)
अद्य सप्तदशाहानि वर्तमानस्य भारत।
सङ्ग्रामस्यातिघोरस्य युध्यतां चाभितो युधि॥ 9-16-24(60326)
वायुनेव विधूतानि एव सैन्यानि गच्छता।
शरदम्भोदजालानि विशीर्यन्ते समन्ततः॥ 9-16-25(60327)
तां नावमिव पर्यस्तां मज्जमानां महार्णवे।
तव सेनां महाराज सव्यसाची व्यकम्पयत्॥ 9-16-26(60328)
क्वनु ते सूतपुत्रोऽभूत्क्वनु द्रोणः सहात्मजः।
अहं क्व च क्व चात्मा ते हार्दिक्यश्च तथा क्वनु॥ 9-16-27(60329)
दुःशासनश्च ते भ्राता भ्रातृभिः सहितः क्वनु॥ 9-16-28(60330)
वाणगोचरसम्प्राप्तं युध्यमानं जयद्रथम्।
सम्बन्धिनस्ते भ्रातॄंश्च साहयान्मातुलांस्तथा।
सर्वान्विक्रम्य मिपतो लोकमाक्रम्य मूर्धनि॥ 9-16-29(60331)
जयद्रथो हतो राजन्किन्नु शेषमुपास्महे।
को वेह स पुमानास्ते यो विजेष्यति पाण्डवम्॥ 9-16-30(60332)
तस्य चास्त्राणि दिव्यानि विदितानि महात्मनः।
गाण्डीवस्य च निर्घोषो धैर्याणि हरते हि नः॥ 9-16-31(60333)
नष्टचन्द्रा यथा रात्रिः सेनेयं हतनायका।
नागभग्नद्रुमा शुष्का नदीव प्रतिभाति मे॥ 9-16-32(60334)
ध्वजिन्यां हतनेत्रायां यथेष्टं श्वेतवाहनः।
चरिष्यति महाराजः कक्षेष्वग्निरिव ज्वलन्॥ 9-16-33(60335)
सात्यकेश्चैव यो वेगो भीमसेनस्य चोभयोः।
दारयेत गिरीन्सर्वाञ्शोषयेच्चैव सागरान्॥ 9-16-34(60336)
उवाच वाक्यं यद्भीमः सभामध्ये विशाम्पते।
कृतं तत्सफलं सर्वं भूयश्चैव करिष्यति॥ 9-16-35(60337)
प्रमुखस्थे तदा कर्णे बलं पाण्डवरक्षितम्।
दुरासदं तदा गुप्तं व्यूढं गाण्डीवधन्वना॥ 9-16-36(60338)
युष्माभिस्तानि चीर्णानि यान्यसाधूनि साधुषु।
अकारणकृतान्येव तेषां वः फलमागतम्॥ 9-16-37(60339)
आत्मनोऽर्थे त्वया लोके यत्नतः सर्व आहृतः।
स ते संशयितस्तात आत्मा च भरतर्षभ॥ 9-16-38(60340)
रक्ष दुर्योधनात्मानमात्मा सर्वस्य भाजनम्।
भिन्ने हि भाजने तात दिशो गच्छति तद्गतम्॥ 9-16-39(60341)
हीयमानेन वै सन्धिः पर्येष्टव्यः समेन वा।
विग्रहो वर्धमानेन नीतिरेषा बृहस्पतेः॥ 9-16-40(60342)
ते वयं पाण्डुपुत्रेभ्यो हीनाः स्म बलशक्तितः।
अत्र ते पाण्डवैः सार्धं सन्धिं मन्ये क्षमं प्रभो॥ 9-16-41(60343)
न जानीते हि यः श्रेयः श्रेयसश्चावमन्यते।
स क्षिप्रं भ्रश्यते राज्यान्न च श्रेयोऽनुविन्दति॥ 9-16-42(60344)
अणिपत्य हि राजानं राज्यं यदि लभेमहि।
श्रेयः स्यान्न तु मौढ्येन राजन्गन्तुं पराभवम्॥ 9-16-43(60345)
वैचित्रवीर्यवचनात्कृपाशीलो युधिष्ठिरः।
विनियुञ्जीत राज्ये त्वां गोविन्दवचनेन च॥ 9-16-44(60346)
`अजातशत्रुः कौरव्यो गुरुशुश्रूषणे रतः।
धृतराष्ट्रस्य वचनं नावमंस्यति धार्मिकः॥ 9-16-45(60347)
कुर्वन्ति भ्रातरश्चास्य वचनं नात्र संशयः॥ 9-16-46(60348)
यद्ब्रूयाद्धि हृषीकेशो राजानमपराजितम्।
अर्जुनो भीमसेनश्च सर्वे कुर्युरसंशयम्॥ 9-16-47(60349)
नातिक्रमिष्यते कृष्णो वचनं पाण्डवस्य तु।
धृतराष्ट्रस्य मन्येऽहं नापि कृष्णस्य पाण्डवः॥ 9-16-48(60350)
एतत्क्षममहं मन्ये तव पार्थैरविग्रहम्।
न त्वां ब्रवीमि कार्पण्यान्न प्राणपरिरक्षणात्॥ 9-16-49(60351)
पथ्यं राजन्ब्रवीमि त्वां तत्परासुः स्मरिष्यसि॥ 9-16-50(60352)
इति वृद्धो विलप्यैतत्कृपः शारद्वतो वचः।
दीर्घमुष्णं च निःश्वस्यशुशोच च मुमोह च॥ ॥ 9-16-51(60353)
इति श्रीमन्महाभारते शल्यपर्वणि शल्यवधपर्वणि तृतीयोऽध्यायः॥ 3 ॥
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Footnotes
9-16-12 शेषास्त्वां पर्युपास्महे इति ङ.पाठः॥ 9-16-15 कृष्णो नेत्रं नेता यस्य स तथा॥ 9-16-24 वर्तमानस्य सङ्ग्रामस्य अभितो वध्यतां वध्यमानानां च अद्य सप्तदशाहानि जातानीत्यन्वयः। जातानीति शेषः॥ 9-16-47 अर्जुनं भीमसेनं च इति झ. पाठः। असंशयं गतवैरमित्यर्थः॥ 9-16-48 वचनं कौरवस्य तु इति झ. पाठः॥ 9-16-3 तृतीयोऽध्यायः॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|